Dialog \u2013 Miesi\u0119cznik po\u015bwi\u0119cony dramaturgii wsp\u00f3\u0142czesnej. 06 LIS, 2020<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z ulg\u0105 weszli\u015bmy na teren Szko\u0142y i dopiero wtedy zwolnili\u015bmy kroku. Kwadrans wcze\u015bniej wycofywali\u015bmy si\u0119 razem z lekko spanikowanym t\u0142umem spod Ronda de Gaulle\u2019a, gdzie narodowcy rzucili kilka petard. Na Aleje Jerozolimskie wr\u00f3cili\u015bmy bli\u017cej Ronda Dmowskiego. Poniewa\u017c ulica by\u0142a zupe\u0142nie zatkana, zn\u00f3w weszli\u015bmy mi\u0119dzy budynki i dotarli\u015bmy do Komuny\/\/Warszawa od strony Wsp\u00f3lnej, tam z kolei z konieczno\u015bci musieli\u015bmy przej\u015b\u0107 obok uzbrojonych po pachy \u017candarm\u00f3w chroni\u0105cych ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Barbary. Na widok naszych transparent\u00f3w ustawili si\u0119 szczelniej przy bramie wej\u015bciowej. My byli\u015bmy we dw\u00f3jk\u0119.<\/p>\n\n\n\n Nasza w\u0119dr\u00f3wka przez miasto w pami\u0119tny pi\u0105tkowy wiecz\u00f3r 30 pa\u017adziernika 2020 wydaje mi si\u0119 teraz dodatkow\u0105 performatywn\u0105 odpowiedzi\u0105 na kuratorsk\u0105 refleksj\u0119 o \u201eTerenie wsp\u00f3lnym\u201d, programie, w ramach kt\u00f3rego powsta\u0142a mi\u0119dzy innymi praca Let\u2019s Make Noise, Sisters!<\/em> Zorki Wollny:<\/p>\n\n\n\n Teren wsp\u00f3lny to miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cesz odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 plecami od innych, od nie-swoich. Teren wsp\u00f3lny, pospiesznie grodzony. Teren wsp\u00f3lny, teren chroniony. Daje schronienie, ale i bywa zagro\u017ceniem. Obszar z twoim kawa\u0142kiem przestrzeni, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142kszta\u0142tujesz, o kt\u00f3ry dbasz albo nie, z kt\u00f3rym si\u0119 identyfikujesz albo na kt\u00f3ry nie mo\u017cesz patrze\u0107. Do kogo w\u0142a\u015bciwie nale\u017cy? Kto wyznacza jego ramy i wyrysowuje granice?<\/p>\n\n\n\n \u2013 mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie<\/a> Komuny.<\/p>\n\n\n\n Zorka Wollny, artystka interdyscyplinarna, kompozytorka i performerka, powo\u0142ana niedawno na stanowisko pe\u0142nomocniczki ds. r\u00f3wnego traktowania w Akademii Sztuki w Szczecinie, eksploruje teren manifest\u00f3w kobiecego gniewu. Jest to obszar zdecydowanie jednocz\u0105cy, inkluzywny, nie separuj\u0105cy. Oczywi\u015bcie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce nie tylko o gniew tu chodzi, bo i o role spo\u0142eczne, czary i szale\u0144stwo, rozmaite wykluczenia oraz zagro\u017cenia, stereotypy i kapitalistyczne zaw\u0142aszczenia cia\u0142, ale wszystkie te tematy zebrane zosta\u0142y pod szyldem jednej kluczowej, zwykle t\u0142umionej i kulturowo m\u0119skocentrycznej emocji. <\/p>\n\n\n\n Spektakl-instalacja, powsta\u0142y we wsp\u00f3\u0142pracy Zorki Wollny z ponad dwudziestoma polskimi i zagranicznymi artystkami, sk\u0142ada si\u0119 z dziesi\u0119ciu artystycznych przystank\u00f3w. W swojej formie i dramaturgii wpisuje si\u0119 ca\u0142kowicie w format wystawy galeryjnej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 performans\u00f3w utrwalono w formie klip\u00f3w filmowych i mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 je wielokrotnie, w dowolnej kolejno\u015bci, zwiedzaj\u0105c przy okazji teren Szko\u0142y. Kilka z nich, szczeg\u00f3lnie Wi\u0119cej mi\u0142o\u015bci<\/em> i Strych szalonych kobiet<\/em>, ogl\u0105da si\u0119 jak \u015bwiadectwo d\u0142u\u017cszego procesu poszukiwa\u0144 artystycznych, \u0142\u0105cz\u0105cych techniki oddechu i emisji g\u0142osu z prac\u0105 z cia\u0142em i energi\u0105, czerpanych z przer\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, obrz\u0119d\u00f3w i porz\u0105dk\u00f3w (ludowych, dalekowschodnich, historycznych). Inne \u2013 jak Rytua\u0142y wzmacniaj\u0105ce<\/em> czy Jeste\u015bmy wkurzone<\/em> \u2013 mia\u0142y form\u0119 intymnych performans\u00f3w dokamerowych.<\/p>\n\n\n\n Na pierwszy plan wybijaj\u0105 si\u0119 dwa performanse na \u017cywo \u2013 Haft<\/em> i Ballada o wyzysku i powstaniu<\/em>. Pierwszy rozpoczyna si\u0119 koj\u0105cym obyczajowym obrazem d\u0142ugiego rz\u0119du kobiet wyszywaj\u0105cych co\u015b kolorowymi ni\u0107mi na wst\u0119dze bia\u0142ego materia\u0142u, nuc\u0105cych zgodnie pod nosem. Z cichego mamrotania wyrywaj\u0105 im si\u0119 jednak \u2013 niczym przeb\u0142yski pod\u015bwiadomo\u015bci \u2013 s\u0142owa: przemoc, gwa\u0142t, homofobia, seksizm, dziaderstwo, za ka\u017cdym razem podsumowywane refrenem w rytmie walczyka: \u201eniech si\u0119 ciebie pozb\u0119d\u0119, pozb\u0119d\u0119, pozb\u0119d\u0119\u201d. Przy\u015bpiewka i has\u0142a stopniowo przybieraj\u0105 na sile, zmieniaj\u0105 si\u0119 w syki, powarkiwania, pomruki, mlaski, w d\u017awi\u0119ki pochodz\u0105ce z miejsc najg\u0142\u0119biej rezonuj\u0105cych w ciele. Akompaniuje im coraz g\u0142o\u015bniejsza perkusja, kt\u00f3ra nie wiadomo, czy pr\u00f3buje g\u0142os wyszywaj\u0105cych zag\u0142uszy\u0107 czy odwrotnie, zmusi\u0107 je do krzyku, je\u015bli chc\u0105 by\u0107 s\u0142yszane, do wypowiedzenia pe\u0142nym g\u0142osem niezgody na przemoc domow\u0105, podzia\u0142y rasowe i molestowanie. Jednocze\u015bnie wa\u017cne wydaje mi si\u0119 to, \u017ce w gniewnej partyturze nie ma miejsca na chaos i przypadek \u2013 g\u0142osy i oddechy s\u0105 zsynchronizowane, d\u017awi\u0119ki wsp\u00f3\u0142brzmi\u0105ce, a ca\u0142o\u015b\u0107 dyscyplinuje rytm. Rozjuszona wsp\u00f3lnota o silnych ramach, sublimacja gniewu w dzie\u0142o sztuki.<\/p>\n\n\n\n Przeczytaj ca\u0142o\u015b\u0107 recenzji w czasopi\u015bmie \u201eDialog\u201c;<\/p>\n\n\n\n
Aktywistka i pisarka Lindy West w swojej ksi\u0105\u017cce The Witches Are Coming<\/em> 1<\/a> pisze, \u017ce przez dwadzie\u015bcia lat nabiera\u0142a odwagi, by si\u0119 cho\u0107 raz rozgniewa\u0107 \u2013 i dopiero wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 okre\u015bla\u0107 jako feministka. \u201eW gniewie \u017cyjemy pe\u0142niej, swobodniej, intensywniej, bardziej wra\u017cliwie, bardziej politycznie\u201d, przekonuje dziennikarka i eseistka Soraya Chemaly. 2<\/a> Zreszt\u0105 samo Let\u2019s Make Noise, Sisters!<\/em> oznacza dos\u0142ownie zrobienie ha\u0142asu w duchu utopijnego i r\u00f3wno\u015bciowego siostrze\u0144stwa, ale jest te\u017c zagrzaniem do dzia\u0142ania, zwr\u00f3cenia na siebie uwagi, m\u00f3wienia w\u0142asnym g\u0142osem, zabierania go \u015bmia\u0142o, we wsp\u00f3lnocie.<\/p>\n\n\n\n